Các Huyệt Ở Vùng Lưng Và Cách Day Ấn Hỗ Trợ Giảm Đau Mỏi
Ngày cập nhật: 04/12/2025 – Biên soạn: Bác Sĩ Văn Duy
Đau vùng cột sống lưng không chỉ xuất hiện ở người cao tuổi mà ngày càng gặp nhiều ở người trẻ, đặc biệt là nhân viên văn phòng, người phải ngồi lâu và học sinh – sinh viên. Bên cạnh thuốc và vật lý trị liệu, nhiều người lựa chọn các phương pháp y học cổ truyền như châm cứu, day ấn huyệt để hỗ trợ làm dịu cảm giác đau nhức. Bài viết dưới đây giới thiệu những huyệt quan trọng ở lưng và cách tác động lên huyệt sao cho đạt hiệu quả tốt hơn.
Những huyệt vùng lưng thường được sử dụng
Lưng là khu vực tập trung rất nhiều huyệt vị quan trọng, phân bố dọc hai bên cột sống. Mỗi huyệt giữ một vai trò riêng, có thể hỗ trợ cải thiện các triệu chứng tại chỗ và toàn thân:
Huyệt đại chùy
Nằm ngay dưới mỏm gai của đốt sống cổ C7. Khi xoa bóp hoặc ấn huyệt đại chùy có thể giúp làm dịu tình trạng căng cứng ở cổ, vai gáy và vùng lưng trên.
Huyệt phế du
Vị trí: từ khe giữa đốt sống lưng D3 và D4, đo ngang sang hai bên, mỗi bên khoảng 1,5 thốn. Tác động vào huyệt phế du thường được dùng trong các trường hợp đau lưng, đau vùng ngực – liên sườn, cứng cổ, mỏi cột sống cổ…
Huyệt thận du
Nằm ngang với khe giữa đốt sống L2 và L3, đo sang hai bên, mỗi bên 1,5 thốn. Day ấn huyệt thận du hỗ trợ giảm cảm giác đau thắt lưng, chóng mặt, hoa mắt, buồn nôn.
Ở nam giới, huyệt này còn được dùng trong điều trị các chứng như di tinh, mộng tinh.
Ở nữ giới, huyệt thận du có thể hỗ trợ điều hòa kinh nguyệt.
Huyệt cách du
Ở ngang khoảng giữa đốt sống lưng D7 và D8, đo chếch sang hai bên, mỗi bên 1,5 thốn. Tác động lên huyệt cách du được ứng dụng trong các trường hợp đau vùng lưng, ra mồ hôi trộm, ăn uống kém.
Huyệt can du
Tọa độ: ngang với khoảng giữa D9 – D10, đo sang hai bên 1,5 thốn. Day ấn huyệt can du giúp hỗ trợ giảm đau lưng, đau tức vùng hông sườn, đau dây thần kinh liên sườn và một số rối loạn liên quan đến dạ dày.
Huyệt đại trường du
Nằm hai bên cột sống, ngang mức đốt L4 – L5, mỗi bên cách trục cột sống 1,5 thốn. Khi tác động lên huyệt này thường được dùng trong hỗ trợ giảm đau vùng thắt lưng, đau theo đường đi thần kinh tọa, đồng thời hỗ trợ cải thiện tình trạng táo bón.
Huyệt tiểu trường du
Ở ngang mức giữa S1 – S2, đo ra hai bên khoảng 1,5 thốn. Day bấm huyệt tiểu trường du thường áp dụng trong các trường hợp đau vùng thắt lưng, tiểu buốt, tiểu rắt, có thể đái ra máu.
Huyệt tâm du
Vị trí: ngang khe giữa D5 và D6, đo sang hai bên 1,5 thốn. Tác động lên huyệt tâm du vừa giúp giảm đau tại vùng lưng tương ứng, vừa hỗ trợ làm dịu cảm giác hồi hộp, lo âu, bồn chồn.
Huyệt mệnh môn
1 .
Huyệt mệnh môn vị trí ở dưới gai sau đống sống lưng L2. Đây là một trong những huyệt đặc biệt hay được nhắc đến ở nam giới, thường dùng hỗ trợ các chứng như di – mộng tinh, suy giảm chức năng sinh lý, liệt dương… đồng thời giúp tăng cường vùng lưng – thắt lưng.
Huyệt tỳ du
Nằm ngang khe giữa D11 – D12. Khi day ấn huyệt tỳ du có thể hỗ trợ giảm đau mỏi vùng lưng, cải thiện tiêu hóa kém, đầy trướng, đờm nhiều.
Huyệt vị du
Tọa lạc song song với đốt sống lưng D12 và L1. Tác động lên huyệt vị du thường dùng trong các trường hợp đau vùng lưng tương ứng, đau dạ dày, nôn ói.
Lợi ích khi châm cứu, day ấn huyệt trong hỗ trợ giảm đau lưng
2 .
Trong y học cổ truyền, triệu chứng của đau thắt lưng thuộc phạm vi chứng bệnh “yêu thống”. Có thể gặp:
Dạng cấp tính: cơn đau đến đột ngột, kèm cảm giác cứng cột sống, khó cúi – khó ngửa.
2 .
Dạng đau mạn tính: kéo dài từ trên 3 tháng , đau nhức mỏi âm ỉ, tái đi tái lại nhiều lần.
Kỹ thuật châm cứu và day ấn huyệt là phương pháp điều trị đã được sử dụng từ lâu đời. Khi tác động lên da, cơ và hệ thống kinh lạc, huyệt vị, các kỹ thuật này có thể giúp:
Thư giãn cơ – giảm đau mà ít phụ thuộc thuốc
Tác động lên huyệt vị giúp giãn mạch, tăng lưu thông máu tại chỗ, từ đó làm giảm co cứng cột sống, giảm cảm giác đau nhức. Nhờ vậy, người bệnh có thể hạn chế sử dụng thuốc giảm đau, giảm nguy cơ gặp tác dụng không mong muốn do thuốc.
Hỗ trợ nuôi dưỡng khớp và cải thiện vận động
Khi tuần hoàn máu được cải thiện, khả năng đưa dưỡng chất đến vùng cột sống – khớp cũng tốt hơn, góp phần nuôi dưỡng, tái tạo mô sụn, hỗ trợ những trường hợp thoái hóa, từ đó giúp người bệnh vận động linh hoạt hơn.
Mặc dù day ấn huyệt vùng lưng được xem là phương pháp hỗ trợ giảm đau khá lành tính, nhưng khi áp dụng để cải thiện triệu chứng, bạn vẫn nên tìm đến những cơ sở tin cậy hoặc thực hiện dưới sự hướng dẫn của bác sĩ, kỹ thuật viên chuyên môn.
Gợi ý một số cách bấm huyệt hỗ trợ giảm đau lưng
Các huyệt đạo ở lưng tương đối dễ xác định và thao tác, vì vậy thường được đưa vào phác đồ bấm huyệt để giảm cảm giác đau mỏi. Tùy từng dạng đau lưng mà lựa chọn huyệt và cách bấm cho phù hợp:
Cách bấm huyệt trong đau lưng cấp tính
Đau lưng cấp thường xuất hiện đột ngột, người bệnh có cảm giác cột sống bị cứng, xoay trở khó khăn. Tình trạng này hay liên quan đến yếu tố thời tiết lạnh, ẩm, dính mưa khiến cơ cạnh cột sống co rút; dây chằng bị viêm, phù nề gây chèn ép dây thần kinh hoặc do khiêng vác sai tư thế. Có thể tác động một số huyệt sau:
Huyệt thận du
Đặt hai bàn tay chống vào hai bên hông, đầu ngón tay hướng lên trên, cổ tay quay xuống dưới.
Đưa ngón cái đến đúng vị trí huyệt thận du, dùng lực ấn xuống trong khoảng 2 – 5 phút.
Sau đó tiếp tục day tròn trên huyệt thêm chừng 5 phút.
Huyệt đại trường du
Dùng tay thuận vòng ra sau lưng, đặt ngón cái và ngón trỏ vào hai bên huyệt.
Dùng đầu ngón tay ấn mạnh trong khoảng 3 phút.
Kế tiếp, day nhẹ thêm khoảng 2 phút nữa.
Huyệt thiên khu
Người bệnh có thể nằm ngửa hoặc ngồi thẳng lưng.
Đặt hai ngón tay cái lên vị trí hai huyệt thiên khu, lòng bàn tay áp sát bụng, đầu ngón tay hướng xuống dưới.
Dùng lực ấn sâu kết hợp xoay tròn theo chiều kim đồng hồ.
Thời gian thực hiện khoảng 6 phút.
(Bấm các huyệt vùng lưng và vùng bụng như trên thường không quá phức tạp, người bệnh có thể được hướng dẫn để tự hỗ trợ tại nhà.)
Hướng dẫn bấm huyệt trong đau lưng mạn tính
Với đau lưng kéo dài, nguyên nhân thường gặp trong y học cổ truyền là can thận hư. Khi đó, ngoài các huyệt trên lưng, có thể kết hợp thêm những huyệt phản chiếu ở chân và tay:
Bấm huyệt phản chiếu dây thần kinh
Huyệt nằm gần vùng mắt cá, ở mép bàn chân tiếp xúc với mặt đất khi đứng thẳng.
Khi bấm, dùng cả hai bàn tay tạo lực ấn.
Đặt ngón cái phía dưới mắt cá, ngón giữa ở bên kia mắt cá, sau đó ấn và day đều trong khoảng 5 phút.
Bấm huyệt phản chiếu cột sống
Đứng thẳng, để lòng bàn chân chạm đất; quan sát mép ngoài bàn chân sẽ thấy một đoạn hơi lõm – đó là vùng phản chiếu cột sống.
Một tay giữ cố định bàn chân, tay kia dùng ngón cái đặt lên mép chân, ấn xuống rồi kéo dọc theo vùng lõm.
Bấm huyệt phản chiếu vai
Nắm chặt bàn tay, nhìn vào mép dưới ngón út sẽ thấy một nếp gấp lớn – đây được xem là vùng phản chiếu của vai.
Dùng đầu ngón tay cái ấn mạnh các huyệt ở vùng lưng lên điểm này và giữ nguyên khoảng 3 phút.
Kết hợp xoa bóp đều đặn và bấm đúng các huyệt vùng lưng, huyệt phản chiếu ở tay chân có thể giúp giảm bớt cảm giác đau mỏi, hỗ trợ lưu thông khí huyết, tăng sức mạnh cho cơ – xương vùng lưng và góp phần phòng ngừa nhiều vấn đề cột sống về sau.
